پرسش: آیا دوران نوجوانی زمان مناسبی برای انتخاب هم
پاسخ کوتاه: نوجوانی معمولاً زمان مناسبی برای تصمیم قطعی و الزامآور دربارهٔ ازدواج نیست؛ اما میتواند زمان مناسبی برای شناخت خود، یادگیری رابطهٔ سالم و فکرکردن به معیارهای انتخاب همسر باشد.
از دیدگاه روانشناسی رشد، نوجوانی دورهای مهم برای شکلگیری هویت، ارزشها و استقلال فردی است. این فرایند برای همه در یک سن ثابت کامل نمیشود و تجربههای تازه ممکن است نگاه فرد به خودش و آیندهاش را تغییر دهند. همچنین تواناییهایی مانند سنجیدن پیامدهای بلندمدت و مدیریت تصمیمگیری در موقعیتهای هیجانی همچنان رشد میکنند. این موضوع به معنای ناتوانی همهٔ نوجوانان در تصمیمگیری نیست؛ بلکه یعنی تصمیمی با پیامدهای بزرگ، بهتر است با زمان، اطلاعات کافی و حمایت امن سنجیده شود.
انتخاب همسر فقط به علاقهٔ شدید وابسته نیست. برای تصمیم ازدواج، فرد باید بتواند دربارهٔ موضوعهایی مانند ارزشها و هدفهای زندگی، سازگاری، حل تعارض، مسئولیت مالی و عاطفی، مرزهای شخصی و تصمیمگیری آزادانه گفتوگو کند. همچنین لازم است انتخاب بدون فشار، تهدید یا اجبار خانواده و دیگران انجام شود. اگر رابطهای در نوجوانی شکل بگیرد، میتواند فرصتی برای شناخت باشد؛ اما احساس عاشقانه بهتنهایی تضمینکنندهٔ سازگاری بلندمدت نیست.
پژوهشهای جمعیتی در بسیاری از کشورها نشان دادهاند که ازدواج در سنین پایین با خطر بیشترِ ناتمامماندن تحصیل، محدودشدن فرصتهای فردی و مشکلات سلامت و رفاه همراه است؛ بهویژه وقتی ازدواج اجباری باشد یا با بارداری زودهنگام پیوند بخورد. این یافتهها دربارهٔ خطرهای احتمالي هستند و سرنوشت تکتک افراد را پیشبینی نمیکنند.
بنابراین بهتر است در نوجوانی بر خودشناسی، آموزش مهارتهای رابطه، شناخت نشانههای رابطهٔ سالم و ناسالم و ادامهٔ تحصیل تمرکز شود. تصمیم ازدواج زمانی سنجیدهتر است که فرد به سن قانونی رسیده باشد، از نظر عاطفی و عملی آمادگی داشته باشد، بتواند آزادانه «بله» یا «نه» بگوید و فرصت کافی برای شناخت و مشورت بیطرفانه در اختیار داشته باشد. هیچ سن واحدی برای همه پاسخ قطعی نيست؛ آمادگی، آزادی انتخاب و نبودِ اجبار اهمیت اساسی دارند.
زماني در زندگي كه دچار بحران هستيم جه كمكي ميتوان
بله، اتفاقاً در دورههای بحران، ناامیدی یا سردرگمی، کمکگرفتن از روانشناس یا مشاور میتواند بسیار مفید باشد. مشاور کمک میکند احساسات و مسئله را بهتر بشناسید و راههای سالمتری برای کنارآمدن پیدا کنید؛ لازم نیست صبر کنید حالتان خیلی بدتر شود.
اگر ناامیدی با فکر آسیبزدن به خود یا پایاندادن به زندگی همراه است، تنها نمانید و همین امروز به یک فرد قابلاعتماد و خدمات اورژانسی یا متخصص سلامت روان مراجعه کنید.
وقتي سالها دچار مشكلات وسواس و افسردگي هستم باز هم
بله، حتی اگر سالها درگیر وسواس و افسردگی بودهاید، درمان هنوز میتواند کمککننده باشد؛ طولانیشدن مشکل به معنی درمانناپذیربودن آن نیست. از نظر روانشناختی، چرخههای وسواس و افسردگی با تکرار تقویت میشوند، اما با تمرین و درمان تخصصی میتوان بهتدریج این الگوها را تغییر داد.
برای وسواس، درمان شناختیرفتاریِ همراه با «مواجهه و جلوگیری از پاسخ» و برای افسردگی، درمان شناختیرفتاری یا فعالسازی رفتاری از روشهای رایجاند. گاهی ارزیابی روانپزشک و دارو هم در کنار رواندرمانی لازم است. بهتر است به روانشناس یا روانپزشکِ آشنا با وسواس و افسردگی مراجعه کنید؛ بهبود ممکن است تدریجی باشد و نیاز به پیگیری داشته باشد.
آیا رابطه در سن نوجوانی باعث از بین رفتن آینده می
از نظر علمی، رابطه در خود به خود «ویرانگر» نیست، اما «عوامل جانبی» آن میتواند آینده را تهدید کند. آینده یک نوجوان در سه مورد به خطر میافتد:
الف) جایگزینی اولویتها (Priority Shift): مغز نوجوان تحت تأثیر هورمونها، به شدت به پاداشهای فوری (لذتِ داشتنِ یک معشوق یا توجه عاطفی) حساس است. خطر اصلی اینجاست که او «لذتِ رابطه» را به «تلاش برای آینده» (تحصیل، مهارت، آینده شغلی) ترجیح دهد. اگر تمام انرژی ذهنی او صرف رابطه شود، سرمایهگذاری روی آیندهاش متوقف میشود.
مقالهها
تازهترین مقالهها
شناختهای ناکارآمد و نقش آن در حفظ اضطراب
شناختهای ناکارآمد و نقش آن در حفظ اضطراباضطراب معمولاً فقط یک واکنش لحظهای نیست؛ غالباً با «شیوههای فکر کردن» پایدارتر…